15 กันยายน 2569 องค์การบริหารส่วนตำบลแหลมโพธิ์ ร่วมกับ สำนักงานคณะกรรมการสุขภาพแห่งชาติ (สช.) สถาบันนโยบายสาธารณะ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ (สนส.มอ.) โครงการพัฒนาแห่งสหประชาชาติ (UNDP) องค์การบริหารส่วนจังหวัดปัตตานี และเครือข่ายสมัชชาสุขภาพจังหวัดปัตตานี จัดการประชุมเชิงปฏิบัติการ “การขับเคลื่อนธรรมนูญตำบลแหลมโพธิ์ สู่การปฏิบัติการสุขภาวะชุมชนอย่างยั่งยืน และแผนแม่บทและแผนปฏิบัติการฯ ภายใต้โครงการ Climate Finance Network (CFN)” ณ ห้องประชุมจะบังติกอ โรงแรม ซี.เอส. ปัตตานี เพื่อระดมความคิดเห็น ยกระดับข้อตกลงร่วมของชุมชนสู่แผนปฏิบัติการ (Action Plan) กำหนดกลไกคณะทำงานขับเคลื่อน และขยายผลความร่วมมือสู่ระดับอ่าวปัตตานี

ในพิธีเปิดการประชุม ได้รับเกียรติจาก นายสนั่น สนธิเมือง รองผู้ว่าราชการจังหวัดปัตตานี ร่วมมอบแนวทางการขับเคลื่อนตำบลสุขภาวะ พร้อมด้วย ดร.เพ็ญ สุขมาก ผู้อำนวยการสถาบันนโยบายสาธารณะ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ (สนส.มอ.) โดยมีคณะผู้บริหาร อบต.แหลมโพธิ์ กำนัน ผู้ใหญ่บ้าน ผู้นำศาสนา และผู้แทนภาคีเครือข่ายกว่า 80  คนเข้าร่วมอย่างพร้อมเพรียง ตลอดจนผู้บริหารและผู้แทนองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในพื้นที่รอบอ่าวปัตตานี ได้แก่ อบต.แหลมโพธิ์, อบต.ตะโละกาโปร์, อบต.ยามู, อบต.บางปู (อ.ยะหริ่ง) ตลอดจน อบต.บาราโหม, อบต.ตันหยงลุโละ และ อบต.บานา (อ.เมืองปัตตานี) ร่วมกับภาคสาธารณสุข วิชาการ ภาคประชาสังคม กลุ่มประมงพื้นบ้าน สตรี เยาวชน ผู้สูงอายุ และกลุ่มอนุรักษ์ทรัพยากรชายฝั่ง

ภายในเวที มีการนำเสนอแนวทางการ “การขับเคลื่อนธรรมนูญตำบล เครื่องมือสร้างกติกาและนโยบายสาธารณะเพื่อสุขภาวะชุมชน” โดย ผู้แทนสำนักงานคณะกรรมการสุขภาพแห่งชาติ (สช.) ซึ่งเน้นย้ำถึงเจตนารมณ์ตาม พ.ร.บ. สุขภาพแห่งชาติ พ.ศ. 2550 และธรรมนูญว่าด้วยระบบสุขภาพแห่งชาติ ในการใช้ธรรมนูญพื้นที่เป็น “สัญญาประชาคม” ที่เกิดจากฉันทามติของคนในชุมชน เพื่อเชื่อมโยงมิติสุขภาพ สิ่งแวดล้อม และเศรษฐกิจเข้าด้วยกันอย่างสมดุล สอดรับกับแผนแม่บทการปรับตัวรับมือการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศของชุมชนอ่าวปัตตานี (CFN)

ที่ประชุมยังได้นำเสนอกรอบสาระสำคัญของ “ธรรมนูญตำบลแหลมโพธิ์ พ.ศ. 2569” ซึ่งครอบคลุมพันธกิจร่วม 12 หมวดสำคัญที่ชุมชนได้ร่วมกันประกาศเจตนารมณ์ไว้ เพื่อใช้เป็นฐานตั้งต้นในการจัดทำแผนปฏิบัติการ ประกอบด้วย

หมวดที่ 1 การอนุรักษ์ ป้องกัน และจัดการชายฝั่งและทรัพยากรทางน้ำ – กำหนดเขตฟื้นฟูพันธุ์สัตว์น้ำ (โซนลาโจะ โซนกราวะ ชายฝั่งกัมปงบูดี) ห้ามเครื่องมือทำลายล้าง ห้ามไอโง่และคราดหอยในแนวหญ้าทะเล แบ่งเขตประมงพื้นบ้านกับเรือพาณิชย์ให้ชัดเจน ปกป้องป่าชายเลน และแก้ปัญหาการกัดเซาะด้วยแนวทางธรรมชาติ

หมวดที่ 2 การรักษาความสะอาดและการจัดการขยะอย่างยั่งยืน – คัดแยกขยะตามสี กำหนดวัน “Big Cleaning Day” ทุกวันเสาร์ที่สองของเดือน จัดการขยะในตลาดนัดและจุดกางเต็นท์ ตั้งเครือข่ายเฝ้าระวังทางทะเล และฟื้นฟูบ้านปลาอย่างน้อยปีละ 2 ครั้ง

หมวดที่ 3 ระเบียบข้อตกลงสถานประกอบการรีสอร์ตและวิถีการค้าชุมชน – กำหนดเขตท่องเที่ยวปลอดอบายมุขและยาเสพติด ส่งเสริมการจ้างงานคนในพื้นที่ อุดหนุนผลผลิตประมงพื้นบ้านและสินค้าชุมชน พร้อมจัดตั้ง “กองทุนสังคมแหลมโพธิ์” เพื่อสิ่งแวดล้อมและช่วยเหลือกลุ่มเปราะบาง

หมวดที่ 4 การพัฒนาการท่องเที่ยวอย่างสร้างสรรค์ – บูรณาการศูนย์เรียนรู้ภูมิปัญญา “กำปงบูดี โซนโตะปาเก” และกำหนดมาตรการท่องเที่ยวเคารพสถานที่และอัตลักษณ์ทางประวัติศาสตร์และศาสนา

หมวดที่ 5 การจัดการทรัพยากรชายฝั่ง – ห้ามเรือปั่นไฟและเรืออวนลากเข้าเขตบ้านปลา คุมพื้นที่เฉพาะเรือเบ็ดตกปลา และตั้งกองทุนหนุนเครื่องมือประมงและอาชีพเสริมช่วงมรสุม

หมวดที่ 6 การท่องเที่ยวโดยชุมชน – ยกระดับมาตรฐานการท่องเที่ยวที่ปลอดภัย เป็นธรรม กระจายรายได้โปร่งใส และเปิดพื้นที่ให้สตรีและเยาวชนมีบทบาทนำในการบริการและเศรษฐกิจสร้างสรรค์

หมวดที่ 7 สังคมและคุณภาพชีวิต – ดูแลครัวเรือนเปราะบาง ผู้สูงอายุ ผู้พิการ เด็กกำพร้า ป้องกันเด็กหลุดจากระบบการศึกษา และจัดระเบียบสัตว์เลี้ยงในชุมชนตามหลักสุขาภิบาล

หมวดที่ 8 การศึกษาและการเรียนรู้ – ส่งเสริมทักษะชีวิต ทักษะอาชีพประมง-ท่องเที่ยว และทักษะดิจิทัล พร้อมระบบดูแลช่วยเหลือเด็กกลุ่มเสี่ยงอย่างทันท่วงที

หมวดที่ 9 สุขภาพและสุขภาวะ – พิทักษ์สิทธิการเข้าถึงน้ำสะอาด รณรงค์ “ลดหวาน ลดเค็ม ลดมัน” คัดกรองและป้องกันกลุ่มโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง (NCDs) และสร้างพื้นที่สาธารณะปลอดบุหรี่และสารเสพติด

หมวดที่ 10 การมีส่วนร่วมและกลไกขับเคลื่อน – เปิดพื้นที่ให้ทุกกลุ่มวัย ทั้งเด็ก สตรี ผู้สูงอายุ และกลุ่มเปราะบาง มีส่วนร่วมในการตัดสินใจอย่างเท่าเทียมและโปร่งใส

หมวดที่ 11 การติดตามและปรับปรุง – กำหนดติดตามผลการดำเนินงานอย่างน้อยปีละ ๑ ครั้ง และเปิดรับฟังความคิดเห็นเพื่อปรับปรุงธรรมนูญให้ทันต่อสถานการณ์

หมวดที่ 12 แนวทางการวัดผลสำเร็จ – การสร้างเครือข่ายบูรณาการร่วมกันของภาครัฐ ประชาชน และประชาสังคม พร้อมจัดทำคู่มือและองค์ความรู้ขับเคลื่อนระบบสุขภาพชุมชนอย่างเป็นรูปธรรม

จากนั้น ผู้เข้าร่วมประชุมได้แบ่งกลุ่มย่อยเชิงปฏิบัติการ (Workshop) สังเคราะห์ข้อตกลงทั้ง 12 หมวด เชื่อมโยงสู่ 4 ประเด็นยุทธศาสตร์หลัก ได้แก่ (1) สุขภาวะชุมชนและระบบการดูแลกลุ่มเปราะบาง/ผู้สูงอายุ (2) การจัดการสิ่งแวดล้อม ขยะชายฝั่ง และทรัพยากรประมงพื้นบ้าน (3) เด็ก เยาวชน การศึกษา และการป้องกันปัจจัยเสี่ยง/ยาเสพติด และ (4) เศรษฐกิจชุมชนและการท่องเที่ยวเชิงนิเวศ/วัฒนธรรม โดยแต่ละกลุ่มได้ร่วมกันระบุบทบาทหน้าที่ของหน่วยงาน ภาคี และชุมชน พร้อมจัดทำร่างแผนปฏิบัติการที่ชัดเจน

ไฮไลต์สำคัญในช่วงบ่าย ผู้บริหารและผู้แทนจาก 7 องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นรอบอ่าวปัตตานี (อบต.แหลมโพธิ์, อบต.ตะโละกาโปร์, อบต.ยามู, อบต.บางปู, อบต.บาราโหม, อบต.ตันหยงลุโละ และ อบต.บานา) ได้ร่วมเวทีหารือเพื่อ “ยกระดับธรรมนูญตำบลแหลมโพธิ์ สู่ ธรรมนูญอ่าวปัตตานี” ถือเป็นการประสานนโยบายสาธารณะข้ามเขตปกครอง เพื่อสร้างกฎกติกาการบริหารจัดการฐานทรัพยากรทางทะเล สิ่งแวดล้อม และระบบนิเวศร่วมกันอย่างเป็นเอกภาพ

ในช่วงสรุปผลการประชุม ที่ประชุมได้มีฉันทามติร่วมกันในการแต่งตั้ง คณะทำงานขับเคลื่อนธรรมนูญตำบลแหลมโพธิ์ เพื่อทำหน้าที่กำกับ ติดตาม และประสานความร่วมมือกับแผนงาน CFN ในการแปลงแผนสู่การปฏิบัติจริงในพื้นที่ ก่อนที่ประธานในพิธีจะกล่าวขอบคุณทุกภาคีเครือข่ายและปิดการประชุมอย่างเป็นทางการ นับเป็นก้าวสำคัญของตำบลแหลมโพธิ์และเครือข่ายรอบอ่าวปัตตานีในการ “กำหนดอนาคตตนเอง” เพื่อสร้างสุขภาวะ สิ่งแวดล้อม และคุณภาพชีวิตที่มั่นคงยั่งยืนให้แก่ชุมชนฐานรากสืบไป